Free Premuim Templates by BIGTheme

Kulturni život Aleksandrovca

 

 

 

Kulturni život, pa prema tome i kulturna istorija Aleksandrovca imali bi, u kondicionalnom smislu, svoje tanke početke u dvema decenijama krajem devetnaestog veka, kada se, postepeno, i na temeljima školskog sistema i školske zgrade, u kojoj su se najčešće na svetosavskim zabavama, okupljali đaci, učitelji, građani i seljani male varoši i okoline. Iako skrajnut, bez direktnih saobraćajnih veza sa Kruševcem, pa potom Beogradom, Aleksandrovac uz sve brojnije školske naraštaje, dobija novine, publikacije, povelje i heraldiku, a devedesetih godina i prvu knjižaru, u kolonijalnoj radnji Nikole Milosavljevića Džambasa. Popularna knjiga, romantičarskog sadržaja, ulazi u sve trgovačke i zanatlijske kuće, a Narodna biblioteka, zvanično, otvara svoja vrata, ubrzo posle legalizacije Aleksandrovca.

Od kraja prošlog stoleća, do Balkanskih ratova i Prvog svetskog, pored sve vitalnijeg prosvetnog života grada i okoline, brže i organizovanije raste i grana se kulturni život. Trgovačke i zanatlijske zabave, imaju karakter kulturnog sadržaja i umetničkih detalja, a studenti i oficiri, poreklom iz Župe, donose i pozorišne, književne, pa čak i filmske senzacije. Narodne radinosti i veštine (ćilimarstvo, rezbarstvo, klesarstvo, itd) doživljavaju i privatnu i društvenu prezentaciju. Savremena, već uznapredovala arhitektura i građevinarstvo ulepšavaju i vitalizuju grad, a prestonički "imidž" predstavlja zdanje pop Marka Bogdanovića, u kojoj je danas bogat arheološki i etnološki materijal.

Između dva Svetska rata raste broj privatnih biblioteka, a Srpska književna zadruga, matica srpskog naroda, ima blizu sto pretplatnika. Pored Narodne, osniva se i brzo uvećava književnim fondom, Školska biblioteka. Zdravstveno prosvećivanje i osnivanja Poljoprivredne škole i Radeničke, neguju i oblikuju kulturno-prosvetne manifestacije predanog i dostojnog rada stotine građana bliskih magistrali narodne kulture i stvaralaštva. Iako bez kontinuiteta, Amatersko pozorište u Aleksandrovcu obraduje građane sa četiri ili pet predstava godišnje. Bioskop "Braće Simića", od tridesete godine, prikazuje najnovije, najpre neme filmove sa "ciganskom muzikom", iz Kožetina, a potom zvučne koji u mali gradić, naoko "bogu iza leđa" dovodi jednu Gretu Garbo, Morisa Ševalijea, Trevor Hauarda, Ramon Novara, mladu Bet Dejvis, Klerk Gebla...

Prosvetni, privredni, kulturni i zabavni život Aleksandrovca ima sve veće i svetlije mesto u medijima, onoga vremena i već uznapredovale tehnike. Stanislav Vinaver 1926. prolazi kroz mali grad ili prestonicu Župe, i zapisuje umetničku reportažu, a Veljko Milićević, urednik "Politike" u putopisu "Putovanje kroz Srbiju" posvećuje putopisni esej o čudesnom vinogradarskom amfiteatru oko kožetinske crkve. Umetnički i prosvetni život posebno, podvižnički, i organizovano vode legendarni učitelji Milutin i Jovanka Andrejić. Njima se pridružuju studenti našeg porekla, činovnici, sveštenici, zanatlije, da bi priličili svečanosti, pripremali pozorišne predstave, i razvijali zanimanje za slikarstvo, sa raskošnim "naivističkim" motivima. Sve češće Aleksandrovac posećuju knjižarski akviziteri, koji odlaze iz varoši trljajući ruke, jer su, za kratko vreme, rasprodali sve knjige svetske i domaće klasične književnosti. Pored konvencionalnih "zabava", kulturno-umetničkih svetkovina, održavaju se balovi i folklorni spektakli. Godine 193x. za Mis Vrnjačke banje i Srbije, proglašena je lepotica iz Aleksandrovca, Kaja Popović, dok je prva pratilja takođe iz Aleksandrovca, Lilja Petrović.

Godine okupacije 1941.-1945. pri Crvenom krstu, deluje uglavnom studentskog sastava Amatersko pozorište, koje, u kafanskim salama igra Nušićeve komedije i "pisrbe" kao što su "Seoski lola" i "Devojačka kletva". Prvih meseci oslobođenja gotovo iz noći u noć, Kulturna ekipa Grupe korpusa Peka Dapčevića, izvodi šarene i kombinovane programe, sa skečevima, prizorima iz borbe i folklornim "hepeninzima". U centru grada se postavlja široko filmsko platno, tako da se najčešće prikazuju sovjetski ratni filmovi, i naši, tek upriličeni domaći dokumentarci. Ubrzo kulturni život zamire, zaostaje, da bi se pravi polet osetio šezdesetih kada počinje velika izgradnja i procvat ukupnog života i berićetnog standarda. Obnavlja se rad Narodne biblioteke i Amaterskog pozorišta, kome će desetak sezona, neporecivi obol davati i Dr Milan Milošević Žare i Života Bekrić i Milosav Mirković-Buca. Sa prerastanjem Osmogodišnje škole u Gimnaziju, i sa Poljoprivrednom srednom školom, uvećava se nastavnički kadar, koji svesrdno učestvuje u kulturnom i zabavnom životu Aleksandrovca i Župe.

Sa izgradnjom i otvaranjem Doma kulture, najzad, svi oblici kulturnog života i umetničke produkcije dobijaju široko i funkcionalno mesto. I manifestacija "Župska berba" remorkira zanimljive i posećene manifestacije: pozorišne, slikarske, folklorne, zabavne, a filmovi se prikazuju tokom cele nedelje.

Aleksandrovac postaje sustvaralačka arena umetnika iz Beograda, Kruševca, Kraljeva, Kragujevca. Na književnim večerima gostuju: Dušan Matić, Tanasije Mladenović, Mira Alečković, Desanka Maksimović, Stevan Raičković, Milić od Mačve, a Književni klub okuplja sve mlađe pesnike i pesnikinje. Zavičajni muzej dobija dostojnu zgradu legendarnog istoričara, istraživača, etnologa i neimara muzejske kulture u Župi, profesora Miloslava Bondžića. Muzej uspostavlja tvoračke veze sa Srpskom akademijom nauka i umetnosti, koje kulminiraju Simpozijumom, trodnevnim, o proslavi Osam vekova Župe Rasine sa reprezentativnim dizajnom koji je svekoliko ukrasio grad.

Iz nedara narodne, rustikalne, "naivističke" produkcije izrastaju vrsni, osobeni umetnici, prevaziđenog lokalnog značaja, slikar japanske tehnike Sava Poljanski, i vajar-rustik Stanislav Pavlović-Šuki. Iva Knežević, građanin nekolikih darova otvara galeriju "Sveti Luka", izlažući i sam svoja ulja i crteže, sa motivima iz župskih poljana i stare aleksandrovačke čaršije. Arhaičnom zabavnom životu takozvanih "Zabava" sada najčešće doprinose Lovačko udruženje i Šoferski stalež, a festival folklornih ansambala iz Srbije, Bugarske, Rumunije, Rusije, održava se svake godine u mesecu septembru.

 

 

 

The best bookmaker bet365

The Best bookmaker bet365 Bonus